Boş yatan tarlalar artık sahipsiz kalmayacak. Tarım ve Orman Bakanlığı, 2026 üretim yılı için arazi tespitlerini tamamladı ve kiraya verilebilecek taşınmazların ilanını başlattı. Süreci Bakanlık yönetecek, doğan kira geliri ise tarla sahiplerinin hesabına yatacak.
Tarla sahiplerinin en çok merak ettiği konu mülkiyet. Süreçte satış ya da devir yok; arazi sahibi, tarlasının sahibi olarak kalıyor. Kiralama, toprağın belirli bir süre boyunca ekilip biçilmesini sağlamak için yapılıyor. Malik hem mülkiyetini koruyor hem de kira geliri elde ediyor.
Hangi tarlalar listeye giriyor?
Kriter net: Gerçek ya da tüzel kişilere ait bir tarım arazisinin kiralanabilmesi için art arda iki yıl işlenmemiş olması gerekiyor. Tek sezonluk boşluk bunun için yetmiyor. Hazine mülkiyetindeki ve devletin hüküm ve tasarrufu altındaki araziler ise kapsam dışında. Uygulama, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’na ve 22 Ağustos 2024'te yürürlüğe giren yönetmeliğe dayanıyor. İlanlar 1 Eylül 2026'da başladı.
Boş kaldığı nasıl tespit ediliyor?
İl ve ilçelerdeki Arazi Tespit Komisyonları uydu görüntülerine ve coğrafi bilgi sistemlerinden gelen verilere bakıyor, gerekirse araziye giderek yerinde inceleme yapıyor. Üretim yapılmadığı anlaşılan tarlalar listeye alınıyor. Ancak listede yer almak kiralamanın tamamlandığı anlamına gelmiyor; ilan, itiraz ve onay adımlarının da bitmesi şart.
Tarlam yanlışlıkla listeye girdiyse?
Listeler il ve ilçe tarım müdürlüklerinde ilan ediliyor. Tarlasının işlenmediği tespitine katılmayan malik, ilan süresi içinde yazılı itirazını ilgili müdürlüğe iletebiliyor. Süreyi kaçıran, itiraz hakkını da kaçırmış oluyor; çünkü ilan bittikten sonra değerlendirme yapılıyor ve kesinleşen listeler üzerinden kiralama başlıyor. Askı süreleri ve tarihler için yerel müdürlüğün duyurusu takip edilmeli.
Kirayı kim belirleyecek?
Bedeli Arazi Kiralama Komisyonu tespit edecek ve rakam, komisyonun belirlediği rayiç kira bedelinin altında kalamayacak. Hesapta tarlanın konumu ve benzer arazilerin kira değerleri esas alınıyor. Aynı yerleşim yerindeki, benzer özelliklere sahip en az üç kiralanmış arazi emsal olarak inceleniyor. Böylece fiyatın bölgenin piyasa gerçeklerine uyması hedefleniyor.
Para kime gidecek?
Bakanlık aracılığıyla kiralanan arazilerin geliri maliklere ödenecek. Tarla sahibi kiralama işlemini bizzat yapmamış olsa bile payına düşeni alacak. Birden fazla hissedarın bulunduğu arazilerde hak sahipliği ve pay oranları dikkate alınacak.
Tarla tutmak isteyenler
Boş araziyi işleyip üretim yapmak isteyenler, tarım müdürlüklerinin açıkladığı koşulları izleyecek. Tarım arazisi kiralama talep formunu doldurup ilan süresi içinde il ya da ilçe tarım müdürlüğüne vermek yeterli. Başvuru, Tarım Arazileri Değerleme ve Edindirme Bilgi Sistemi üzerinden de yapılabiliyor. Süreçler tamamlanıp listeler kesinleştikten sonra kiralama işlemlerini, gelen taleplere göre İl Tarım ve Orman Müdürlükleri yürütecek.
