Sosyal medya kullanan milyonlarca kişiyi ilgilendiren düzenlemede geri sayım bitiyor. Çocukların dijital ortamda korunmasını amaçlayan yeni uygulama, 1 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe giriyor. Artık 15 yaşını doldurmamış çocuklar sosyal medya hesabı açamayacak. 15-17 yaş grubundaki gençler ise platformları belirli kısıtlamalarla kullanabilecek.
Düzenleme, sosyal medya şirketlerine yaş doğrulama sistemi kurma yükümlülüğü getiriyor. Kurallara uymayan platformlar, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından yaptırımlarla karşılaşabilecek.
15 yaşından küçüklere hesap açılmayacak
Yeni kurala göre platformlar, 15 yaşını doldurmamış kişilerin hesap oluşturmasına izin vermeyecek. Yaş doğrulaması sırasında kullanıcının 15 yaşından küçük olduğu anlaşılırsa hesap açma talebi reddedilecek. Dezenformasyonla Mücadele Merkezi’nin açıklamasına göre uygulama önce yeni açılacak hesapları kapsayacak, mevcut hesaplar için ise geçiş süreci işletilecek.
15-17 yaş grubunu hangi kısıtlamalar bekliyor?
15 yaşını dolduran ama 18 yaşına ulaşmayan kullanıcılar sosyal medyayı kullanmaya devam edebilecek. Ancak bu hesaplarda çocuklara özel, ayrıştırılmış bir hizmet sunulacak. Öne çıkan kısıtlamalar şöyle:
Hesaplar varsayılan olarak gizli olacak.
Canlı yayın özelliği kullanılamayacak.
Kişiselleştirilmiş reklam gösterilmeyecek.
Sonsuz kaydırma özelliği sunulmayacak.
Yalnızca takip edilen hesaplar mesaj gönderebilecek.
Takipçi ve takip edilen listeleri diğer kullanıcılara gösterilmeyecek.
Yaş doğrulaması e-Devlet üzerinden
Düzenlemenin en dikkat çeken yanı, yaş doğrulama yöntemi. Kullanıcıların yaş bilgisi, e-Devlet altyapısıyla oluşturulan dijital bir belirteç üzerinden doğrulanacak. Bu sayede platformlar, kullanıcının kimlik numarasına ya da adına erişmeden yalnızca yaş grubunu görebilecek. Yani kişinin 15 yaşını doldurup doldurmadığı ve 18 yaşına ulaşıp ulaşmadığı anlaşılacak, başka bir kişisel bilgi paylaşılmayacak.
Şüpheli hesaplar askıya alınabilecek
Yaş kontrolü yalnızca hesap açılırken yapılmayacak. Şirketler, kullanıcıların yaşını kendi teknolojik yöntemleriyle de değerlendirecek. Bir hesabın 15 yaşından küçük bir çocuk tarafından kullanıldığından şüphelenilirse hesap geçici olarak askıya alınabilecek ve kullanıcıdan yeniden yaş doğrulaması istenecek.
Mevcut hesaplar için son tarih 31 Mart 2027
Halihazırda hesabı olanlar için de geçiş süreci var. Yaş doğrulama işlemlerinin 31 Mart 2027'ye kadar tamamlanması gerekiyor. Yapılan kontrollerde 15 yaşından küçük olduğu anlaşılan kullanıcıların hesapları kapatılabilecek. Yani düzenleme yalnızca yeni hesapları değil, mevcut kullanıcıları da kapsıyor.
Kurallara uymayan platformlara yaptırım
Yaş doğrulama sistemi kurmayan ya da 15 yaş altı çocuklara hizmet vermeyi sürdüren platformları BTK’nın yaptırımları bekliyor. Bunlar arasında idari para cezası, reklam yasağı ve kademeli bant daraltma yer alıyor.
Uzmanlardan e-Devlet şifresi uyarısı
Yeni düzenleme dolandırıcılara da fırsat yaratabilir. Uzmanlar, yaş doğrulaması bahanesiyle gönderilen şüpheli bağlantılara tıklanmamasını ve e-Devlet şifrelerinin çocuklarla paylaşılmamasını öneriyor. Dezenformasyonla Mücadele Merkezi de vatandaşları, sosyal medya üzerinden gönderilen sahte doğrulama mesajlarına karşı uyardı.
