Kayseri’de sanayide, ticarette, hizmet sektöründe emekli olduktan sonra da çalışmaya devam eden çok sayıda kişi var. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, tam da bu kesimi ilgilendiren önemli bir ayrıntıya dikkat çekti: Emekli olup çalışanlar hastalık raporu aldıklarında rapor parasını alamayabiliyor.
Aynı iş, farklı sonuç
Karakaş’ın anlattığına göre ilk sigortalılığı Ekim 2008 öncesine dayanan ve emekli olduktan sonra özel sektörde işe giren vatandaşların önünde iki yol var. Ya emekli aylığını kestirip tüm sigorta kollarına tabi olarak çalışacaklar ya da aylıklarını almaya devam ederek Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) kapsamında çalışacaklar. İş hayatı iki yolda da sürüyor, ama iş rapor parasına gelince sonuçlar çok farklı.
Maaşını kestirenler: Şartlar tamamsa ödeme yapılıyor
Aylığını kestirip normal sigortalı olarak çalışanlar, gerekli sigortalılık ve prim şartlarını taşıyorsa hastalık raporlarında geçici iş göremezlik ödeneği alabiliyor. Hastalık raporlarında ödeme üçüncü günden itibaren hesaplanıyor. İş kazası ya da meslek hastalığında ise ilk günden itibaren ödeme yapılabiliyor.
Maaşını almaya devam edenler: Grip raporu karşılıksız kalabilir
Emekli aylığını kestirmeden SGDP kapsamında çalışanlarda ise tablo değişiyor. Bu statüdeki emekliler, grip ve soğuk algınlığı gibi genel hastalıklar nedeniyle istirahat raporu alsa bile geçici iş göremezlik ödeneği alamıyor. Analık raporları da ne hastalık ne de analık ödeneği hakkı doğuruyor. Kısacası maaşını almaya devam eden bir çalışan, doktordan rapor alsa bile SGK’dan rapor parası alamayabiliyor.
İş kazasında istisna var
SGDP kapsamında çalışanlar için önemli bir istisna da var. İş kazası geçiren ya da meslek hastalığına yakalanan çalışan emekli, geçici iş göremezlik ödeneği alabiliyor. Üstelik ödeme, kazanın olduğu ilk günden itibaren yapılabiliyor. Tek şart, olayın SGK mevzuatına göre iş kazası ya da meslek hastalığı sayılması.
Bağ-Kur’lular, malullük aylığı alanlar ve kamuda çalışanlar
Kendi işini yapan ya da şirket ortağı olan Bağ-Kur emeklileri, aylıkları kesilmeden ticari faaliyetlerine devam edebiliyor. Karakaş, bunun her durumda rapor parası alınacağı anlamına gelmediğini, hakkın kişinin sigortalılık statüsüne ve mevzuata göre belirlendiğini söyledi.
Malullük aylığı alanlar için kurallar farklı. Bu kişiler aylıklarını kestirmeden SGDP kapsamında çalışamıyor. Engellilik nedeniyle yaşlılık aylığı bağlananlar ise gerekli koşulları taşıyorsa SGDP kapsamında çalışabiliyor. Malullük aylığını kestirip yeniden normal sigortalı olanlar da şartları sağlarsa hastalık raporlarında üçüncü günden, iş kazalarında ilk günden itibaren ödenek alabiliyor.
Kamuda yeniden çalışmaya başlayan emeklilerde de özel düzenlemeler söz konusu. Aylığı kesilerek tüm sigorta kollarına tabi çalışanlar, koşulları sağlarsa hastalık ve iş kazası raporlarında ödenekten yararlanabiliyor. Ancak aylığın kesilip kesilmeyeceği, kamu kurumunun niteliğine ve kişinin çalışma statüsüne göre değişiyor.
İşe giriş bildirgenize mutlaka bakın
Karakaş’ın en dikkat çekici uyarısı ise şu: Çalışan emekliler, işe giriş bildirgesinde hangi sigorta koluna tabi gösterildiklerini mutlaka kontrol etmeli. Çünkü aylığını almaya devam ederek SGDP kapsamında çalışanlarla aylığını kestirip normal sigortalı olanların rapor parası hakları aynı değil. O yüzden sigortalılık statüsünü, raporun hangi nedenle düzenlendiğini ve ödenek şartlarını önceden takip etmekte fayda var.
