Çocukları tehdit eden teknoloji ve davranışsal bağımlılıklar ile okullarda yaşanan şiddet olayları Kayseri’de gündeme taşındı. Kayseri Gazeteciler Cemiyeti’nde bir araya gelen Rehberlik ve Araştırma Merkezi (RAM) müdürleri, bağımlılıkla mücadele kapsamında yürütülen çalışmaları ve okullarda şiddetin önüne geçmek için hayata geçirilen uygulamaları anlattı.
Toplantıda özellikle küçük yaşlarda başlayan teknoloji bağımlılığı, sanal kumar ve çocukların maruz kaldığı dijital içeriklerin etkileri öne çıktı. Talas Rehberlik ve Araştırma Merkezi Müdürü Hüseyin Çetinkaya ile Kocasinan Rehberlik ve Araştırma Merkezi Müdürü Hayri Altun, çocukların hem dijital dünyada hem de okul ortamında karşılaştığı risklere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

“Şiddet ve saldırganlığın temelinde bunları görüyoruz”
Bağımlılığın yalnızca bireyi değil, toplumun tamamını ilgilendiren bir sorun olduğunu söyleyen Talas RAM Müdürü Hüseyin Çetinkaya, bağımlılıkların kimyasal ve davranışsal olmak üzere iki grupta değerlendirildiğini belirtti. Son yıllarda özellikle video izleme ve sanal kumar gibi davranışsal bağımlılık türlerinde artış yaşandığına dikkat çeken Çetinkaya, Kayseri’de bu alanda yürütülen çalışmalara da değindi. Çetinkaya şöyle konuştu:
“Bağımlılık toplumsal bir sorundur. Bir veya iki kişiyi etkileyen bir sorun olarak değerlendirilemez. Biz genel olarak bağımlılıkları ikiye ayırıyoruz: kimyasal ve davranışsal bağımlılıklar. Son yıllarda bağımlılık denildiğinde akla daha çok kimyasal bağımlılıklar geliyor. Ancak davranışsal bağımlılıklarda da ciddi bir artış gözlemleniyor. Veriler, özellikle kumar bağımlılığında çok ciddi artışlar olduğunu gösteriyor. Davranışsal bağımlılık türleri arasında yer alan aşırı video izleme ve sanal kumar gibi bağımlılıklar da son yıllarda artış eğiliminde. Bunları engellemek çok önemli. İl Milli Eğitim Müdürlüğümüz ve Yeşilay iş birliğinde ciddi çalışmalar yürütülüyor. Kayseri’de Yeşilay Danışmanlık Merkezi faaliyet gösterirken aynı zamanda Rehabilitasyon Merkezi de açıldı. Okul psikolojik danışmanlarımız, Yeşilay ve İl Milli Eğitim Müdürlüğü iş birliğiyle Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Programı kapsamında ciddi çalışmalar yürüttü. Teknoloji aslında ucuz bir bakıcı. Çocuklarımızı saatlerce videoların karşısında bırakıyoruz ve onları ihmal ediyoruz. Teknoloji bağımlılığının 4-5 yaşlarında başladığı açıkça görülüyor. Şiddet ve saldırganlığın nedenlerinin temelinde de bunları görüyoruz. Çocukların oynadıkları oyunlar veya izledikleri videolar çoğu zaman masum olmuyor. Çocukların yaş seviyelerine uygun olmayan, aynı zamanda onları bağımlı hale getirebilecek düzeyde içerikler üreten bir sektör var”
Okullarda şiddetin önlenmesinde iletişim vurgusu
Kocasinan RAM Müdürü Hayri Altun ise okul ortamında şiddetin önlenmesinde iletişim, empati ve problem çözme becerilerinin önemine dikkat çekti. Çocukların kendilerini doğru ifade edebilmesinin ve karşısındakinin duygularını anlayabilmesinin şiddete yönelmenin önüne geçebileceğini söyleyen Altun, Kayseri’de geçen yıldan bu yana yürütülen çalışmaların Milli Eğitim Bakanlığı’nın genel hedefleri arasına alındığını belirtti.

“Şiddeti bir çözüm aracı olarak görmekten uzaklaşmalarını hedefliyoruz”
Okullarda öğrenciler arasındaki iletişimi güçlendirmeye yönelik uygulamaları anlatan Altun, güne günaydın diyerek başlamanın ve çocukların birbirleriyle bağ kurmasının önemini vurguladı. Altun şunları söyledi:
“Okullarımızda şiddeti önlemeye yönelik neler yapılıyor? Çocuklarımızın öncelikle iletişim becerilerinin, duygusal okuryazarlıklarının ve problem çözme becerilerinin gelişmiş olması, şiddeti bir çözüm aracı olarak görmekten uzaklaşmalarını sağlayacak en önemli etkenlerden biridir. Kayseri’mizde geçen seneden beri sürdürülen proje, daha sonra Bakanlığımızın genel bir hedefi hâline dönüşerek okullarımızın tamamında iletişimi başlatan ve sürdüren bir çalışmaya dönüştü. Güne günaydın diyerek başlamak, insanlar arasında bir bağ kurmak ve iletişimi sürdürmek bu çalışmanın temelini oluşturuyor. İlimizde bu anlamda çok güzel çalışmalar yürütülüyor. Okullarımızda sabah törenlerinde çocuklarımızın birbirlerini sevgiyle karşıladıkları, arkadaşlarıyla bağ ve temas kurdukları bir okul ortamı oluşturduk. Sınıfta tek başına kalan veya okulda o anda duygusal desteğe ihtiyaç duyan çocuklarımızın fark edilebilmesi, onlara mutlaka bir yardım eli uzatılması ve çocukların birbirlerinin duygularını okuyabilmesi adına sınıf öğretmenlerimizin desteğiyle duygusal gelişime yönelik çalışmalar yürütülüyor. Çocuklarımızın en temelden itibaren şiddete eğilim göstermek yerine hem sosyal ve duygusal becerilerini geliştirmelerini hem de problem çözme becerileri kazanmalarını hedefliyoruz. Aynı zamanda başkalarının ne hissettiğini anlamlandırabilmelerini de önemsiyoruz. İnsanların yaşadığı en büyük sorunlardan biri, birbirlerini anlayamamalarıdır. Çocuklarımızın başkalarının ne hissettiğini, ne düşündüğünü anlayabilmelerini ve duygusal okuryazarlık becerileri kazanmalarını hedefliyoruz”
Aile kontrolü ve okul-aile iş birliği vurgusu
Eğitimcilerin değerlendirmelerinde, çocukların dijital dünyada karşılaştığı risklerin yanı sıra okul içindeki sosyal ilişkilerin de yakından izlenmesi gerektiği öne çıktı. Uzmanlar, teknoloji kullanımında aile kontrolünün, okul-aile iş birliğinin ve çocukların duygusal gelişimini destekleyen çalışmaların önemine dikkat çekti.




