Yağmur Aksoy

ERÜ'nün yöneticisi olduğu TÜBİTAK 1004 Mükemmeliyet Merkezi Destek Programı tarafından desteklenen "Türkiye Tarımsal Üretiminde Küresel İklim Değişikliğine Uyumlu Sürdürülebilir Tarım Teknolojileri Platformu" kapsamında 55 proje yürütülüyor.

Bu çerçevede geliştirilen biyomineral solüsyonlar, laboratuvar ortamındaki 3 metrelik havuzlarda 200 litrelik su tanklarının içinde su mercimeği yetiştirilmesinde kullanılıyor. Bu besinin kuru ve yaş haliyle beslenen Japon balıklarının gübresi de başka bir havuzdaki çilek fidelerine aktarılıyor.

ERÜ Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi (ERÜTAM) Müdürü Doç. Dr. Abdullah Ulaş, geliştirdikleri biyomineral solüsyonları topraksız tarımda maydanoz, roka, ıspanak gibi bitkilerde test ettiklerini ve verimin arttığını gözlemlediklerini söyledi.

Sucul bir bitki olan ve kuru haldeyken yüzde 35-40 oranında protein içeren su mercimeğinin çoğalmasında da solüsyonu kullandıklarını anlatan Ulaş, bitkinin hızla büyüdüğünü dile getirdi.

Burada döngüsel bir çalışma var

Su mercimeğini akvaryumdaki Japon balıklarına yaş ve kuru olarak verdiklerinde, proteinle beslenen balıkların büyüyüp geliştiğine dikkati çeken Ulaş, şöyle konuştu:

"Hepsinden önemlisi de balıklar dışkı çıkardıklarında suyun içerisinde zengin bir besin elementi içeren çözelti elde etmiş oluyoruz. Onu da hemen yan masadaki topraksız tarımda çilek yetiştirmede kullanıyoruz. Gübre kaynağı olarak da balık suyunu kullanıyoruz. Burada döngüsel bir çalışma var. Su mercimeğinin içerisinde sadece protein yok. Yüzde 35-40 protein ve zengin mineraller var, besin elementleri içeriği çok yüksek, önemli vitaminler ile aynı zamanda yağ asitleri var. Araştırdığımızda bu bitkinin ne kadar zengin bir mineral ve vitamin deposu olduğu ortaya çıkacaktır. Solüsyonumuzdan yüzde 5'lik bir solüsyon ekliyoruz. Bitkinin gelişmesi için gerekli olan azot, fosfor, potasyum, magnezyum, mikro elementler, demir, çinko, bakır bu solüsyonun içerisinde mevcut olduğu için de bitki güzel bir yeşilliğe sahip. Bu da solüsyonumuzun iyi çalıştığının gösteriyor."

Çevresel kirliliğin de önüne geçiliyor

Ulaş, balık gübresinin topraksız marul üretiminde kullanılabilecek en ideal gübre olarak düşündüğünü söyledi.

Balık dışkılarından çıkan gübrenin üre ve amonyum içeriği ile fosforca zengin olduğunu anlatan Ulaş, şunları kaydetti:

"Böylece çevresel kirlilik de önlenmiş olur. Çünkü bu su herhangi bir nehre ya da kanala bırakıldığında fosforca, azotça zengin olduğu için içme sularının kirlenmesi söz konusu. İçme sularına karışınca çevreye de zarar verir. Topraksız tarımda bitki yetiştirmede marul, maydanoz, ıspanak, roka gibi hızlı gelişen sebzelerin üretiminde çok rahatlıkla kullanılabilir. Biz bunu önceki çalışmalarımızda yaptık. Balık suyuyla marul yetiştirdik ve hasat ettik."