Türkiye ile Yunanistan arasında Lozan Barış Antlaşması'na ek olarak 1923 yılında yürürlüğe giren nüfus mübadelesinin 103. yıl dönümünde, sürecin Anadolu şehirleri üzerindeki etkileri yeniden hatırlanıyor. Bu kapsamda Kayseri, mübadillerin yoğun olarak iskân edildiği önemli merkezlerden biri oldu.
Mübadele ile yaklaşık 1 milyon 200 bin Ortodoks Rum Anadolu'dan Yunanistan'a, yaklaşık 500 bin Müslüman ise Yunanistan'dan Türkiye'ye zorunlu göçe tabi tutuldu. Türkiye–Yunanistan nüfus mübadelesi kapsamında Türkiye'de yalnızca İstanbul, Gökçeada (İmroz) ve Bozcaada'da yaşayan Rumlar; Yunanistan'da ise yalnızca Batı Trakya Türkleri mübadeleden muaf tutuldu.
Yunanistan'ın Dırama, Girit, Kesriye, Florina, Kozana, Nasliç, Grebene, Kavala, Selanik, Vodina ve Yanya gibi bölgelerinden Türkiye'ye gelen Müslüman nüfus, Doğu Trakya ve Batı Anadolu'da Rum nüfusun ayrılmasıyla boşalan yerleşim alanlarına iskân edildi. Bu süreçte mübadillerin yerleştirildiği iller arasında Kayseri de yer aldı.
Resmî kayıtlara göre, mübadele kapsamında Kayseri'ye toplam 7 bin 280 mübadil yerleştirildi. Gelen mübadiller, kentin nüfus yapısında belirleyici bir etki oluştururken; tarım, ticaret ve sosyal yaşamda da yeni bir dönemin başlamasına katkı sundu.
Uzmanlar, nüfus mübadelesinin yalnızca demografik bir değişim değil; aynı zamanda toplumsal hafıza, kültürel etkileşim ve şehir kimliği açısından da önemli sonuçlar doğurduğuna dikkat çekiyor. Aradan geçen 103 yıla rağmen, mübadele Kayseri için tarihsel bir kırılma noktası olma özelliğini koruyor.